3 Minuty
Polsko-bałtycki wniosek i rekordowe zainteresowanie programem Gigafabryk AI
Centrum Projektów Polska Cyfrowa poinformowało, że Komisja Europejska otrzymała 76 wstępnych zgłoszeń dotyczących programu budowy gigafabryk AI. Wnioski obejmowały 60 lokalizacji w 16 państwach członkowskich, a wśród zgłaszających znalazł się także konsorcjum Polski z państwami bałtyckimi. Dla czytelników z Litwy i całego regionu informacja ta ma istotne znaczenie dla rozwoju infrastruktury cyfrowej i przemysłu sztucznej inteligencji w regionie.
Co to są gigafabryki AI?
Gigafabryki AI to zakłady o skali przemysłowej przeznaczone do produkcji układów i infrastruktury niezbędnej do trenowania i uruchamiania modeli sztucznej inteligencji — od chipów i akceleratorów po wysokonapięciowe centra danych i rozwiązania chłodzenia cieczą. Takie obiekty integrują technologię high-performance computing (HPC), zaawansowane systemy chłodzenia oraz infrastrukturę chmurową.
Cechy produktu (funkcje gigafabryk)
- Produkcja i montaż akceleratorów AI oraz dedykowanych układów (AI chips)
- Centra danych z wysoką gęstością obliczeniową i zaawansowanym chłodzeniem
- Integracja z chmurą obliczeniową i platformami do trenowania modeli
- Zaawansowane systemy zarządzania energią i odzysku ciepła

Porównanie: gigafabryka AI vs tradycyjna fabryka półprzewodników
W porównaniu z klasyczną fabryką półprzewodników, gigafabryka AI kładzie większy nacisk na integrację z centrami danych, specyficzne linie montażowe dla akceleratorów oraz infrastrukturę pod trening dużych modeli AI. Tradycyjne fabryki skupiają się na produkcji wafli i układów w czystych pomieszczeniach (clean rooms), podczas gdy gigafabryki łączą produkcję z instalacjami serwerowymi i usługami chmurowymi.
Zalety i zastosowania
Zalety inwestycji w gigafabryki AI obejmują zwiększenie suwerenności technologicznej UE, odporność łańcucha dostaw, tworzenie miejsc pracy w sektorze IT i inżynierii oraz przyspieszenie przyjęcia rozwiązań AI w przemyśle, usługach publicznych i badaniach. Przykładowe zastosowania to centra treningowe dla modeli generatywnych, usługodawcy chmurowi, rozwiązania dla przemysłu 4.0 oraz projekty HPC w nauce i medycynie.
Znaczenie rynkowe i finansowanie
Centrum Projektów Polska Cyfrowa zaznacza, że zainteresowanie znacznie przekroczyło oczekiwania, zwłaszcza że w planach Komisji Europejskiej jest zbudowanie jedynie 4–5 gigafabryk AI w całej UE. Obecnie trwają negocjacje dotyczące pochodzenia i wielkości budżetu na nabór — część środków ma pochodzić z programu Cyfrowa Europa. Dla inwestorów i firm technologicznych oznacza to nowe możliwości partnerstw, kontraktów na dostawy sprzętu i rozwój ekosystemu AI w regionie.
Perspektywy dla Litwy i regionu bałtyckiego
Dla państw bałtyckich i Litwy udział w tego typu inicjatywach to szansa na przyspieszenie transformacji cyfrowej, rozwój lokalnych kompetencji w AI oraz przyciągnięcie centrów badawczo-rozwojowych i inwestycji w infrastrukturę chmurową.
Podsumowanie
Rekordowa liczba zgłoszeń — 76 wniosków dotyczących 60 lokalizacji w 16 krajach — pokazuje, że Europa intensywnie walczy o pozycję w globalnym łańcuchu wartości AI. Decyzje o finansowaniu i wyborze lokalizacji zapadną w kolejnych miesiącach, a program może znacząco wpłynąć na rozwój rynku technologii AI w całej Unii.
Źródło: bankier

Komentarze