6 Minuty
Szok cenowy pojawia się nagle. Jeszcze przed chwilą przeglądasz oferty niezawodnych dysków zewnętrznych, a już za moment patrzysz na etykietę z ceną, która wydaje się pomyłką – lecz niestety, to nie jest błąd.
Za kulisami rozgrywa się coś znacznie większego. Globalny wyścig do budowy infrastruktury sztucznej inteligencji niepostrzeżenie wpływa na koszt codziennej elektroniki. Zewnętrzne dyski twarde stały się nieoczekiwaną ofiarą tego zjawiska.
Klienci Apple należą do grupy, która pierwsza doświadcza tych zmian. W ostatnich tygodniach ceny zewnętrznych urządzeń magazynujących, jakie znajdziemy na stronie internetowej Apple oraz w sklepach stacjonarnych tej marki, poszybowały w górę. Dysk SanDisk o pojemności 4 TB, kosztujący niedawno około 500 dolarów, obecnie zbliża się do ceny 1200 dolarów. Nawet dyski o mniejszej pojemności nie uniknęły podwyżek – wersja 1 TB podrożała trzykrotnie, z ok. 120 do 360 dolarów.
To nie Apple ustala te ceny. Jej sklep odzwierciedla jednak szerszy trend na rynku. Producenci sprzętu magazynującego przenoszą dostawy tam, gdzie popyt i marże są najwyższe – do centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję.
Jak inwestycje w AI ograniczają dostępność sprzętu dla konsumentów
Rozwój usług opartych na sztucznej inteligencji wywołał ogromne zapotrzebowanie na pamięć i przestrzeń dyskową. Centra danych, które obsługują duże modele językowe oraz narzędzia generatywne AI, potrzebują ogromnych ilości wydajnych układów pamięci. W odpowiedzi na tę sytuację, producenci sprzętu zaczynają priorytetowo traktować lukratywne kontrakty z sektora AI ponad tradycyjny, konsumencki sprzęt.
W efekcie na półkach robi się pusto. Jeśli spróbujesz znaleźć dysk zewnętrzny w sklepie Apple lub u większych detalistów online, szybko zauważysz pewien wzorzec – ograniczona dostępność, długie terminy realizacji, albo zupełny brak towaru. W sklepach stacjonarnych ruch jest nieco mniejszy, ale i tam ceny pokazują presję rynkową.
Nie dotyczy to wyłącznie urządzeń magazynujących dane. Fala problemów dotyka całego ekosystemu sprzętu komputerowego. Laptopy, smartfony, tablety – każde urządzenie uzależnione od układów pamięci odczuwa wpływ tej sytuacji. HP poinformowało niedawno, że pamięć i magazynowanie to obecnie około 35% całkowitego kosztu komponentów w komputerze PC – dla porównania, przed wzrostem kosztowało to 15–18%.
Dla profesjonalistów, którzy polegają na zewnętrznych dyskach – montażystów wideo pracujących z wielogodzinnymi nagraniami, grafików przetwarzających pliki w wysokiej rozdzielczości – nie są to drobne niedogodności. Stanowi to poważny problem budżetowy, a w niektórych przypadkach prowadzi nawet do zatorów w pracy.
Sytuacja dodatkowo niepokoi, ponieważ jej zakończenie nie jest wcale oczywiste. Brakuje konkretnej perspektywy, kiedy dostawy normalizują się lub ceny dla klientów indywidualnych spadną. Jeśli tempo rozwoju infrastruktury AI utrzyma się na tym poziomie, możemy spodziewać się dalszej destabilizacji rynku.
- Nowoczesne centra danych AI wyznaczają nowe potrzeby w zakresie zaawansowanych i pojemnych dysków SSD oraz HDD.
- Rynek profesjonalny wypiera klienta indywidualnego poprzez większą opłacalność producentów w sektorze B2B.
- Niedobory pamięci przekładają się na wyższe ceny nie tylko dysków zewnętrznych, ale również komputerów, smartfonów i tabletów.
- Brak prognoz utrudnia planowanie zakupów sprzętu zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorstw.
Jak AI wpływa na rozwój rynku pamięci masowej?
Według analiz firmy TrendForce, centra danych AI będą odpowiadać za ponad 60% światowego zapotrzebowania na pamięć DRAM do końca 2024 roku. Oznacza to permanentne przekierowanie mocy produkcyjnych największych dostawców technologii pamięci w kierunku infrastruktury serwerowej.
Firmy takie jak Samsung, Micron czy SK Hynix inwestują w linie produkcyjne specjalnie skonstruowane pod potrzeby AI, przez co ogranicza się dostępność tańszych i mniej wydajnych komponentów przeznaczonych dla użytkowników domowych. Globalizacja systemów sztucznej inteligencji, na przykład wdrażanie narzędzi generatywnych czy analitycznych przez korporacje z listy Fortune 500, tylko pogłębia ten proces.
Zmiany na rynku dysków zewnętrznych – co czeka konsumentów?
Kupując dysk zewnętrzny, coraz częściej musimy liczyć się nie tylko z wyższą ceną, ale i z dłuższym czasem oczekiwania na realizację zamówienia. Dostępność popularnych modeli o wysokiej pojemności, zwłaszcza tych kompatybilnych z komputerami Mac lub laptopami z Thunderbolt, staje się ograniczona.
Z danych rynkowych wynika, że w drugim kwartale 2024 roku przeciętna cena dysku zewnętrznego wzrosła o ponad 40% w stosunku do roku poprzedniego. Konsumenci oraz małe firmy muszą szukać alternatyw lub planować większe wydatki na rozbudowę magazynowania danych.
Wpływ niedoborów pamięci na codzienny sprzęt elektroniczny
Rosnące ceny pamięci nie pozostają bez wpływu na inne segmenty elektroniki użytkowej. Laptopy, smartfony, a nawet konsole do gier czy aparaty fotograficzne odczuwają skutki kryzysu. Producenci zmuszeni są do podnoszenia cen końcowych urządzeń lub ograniczenia pojemności oferowanych modeli.
Decyzje konsumenckie, takie jak rezygnacja z większej pojemności dysku na rzecz tańszych wariantów, mogą prowadzić do mniej efektywnego zarządzania danymi. Firmy z branży kreatywnej i IT muszą teraz inwestować w droższe rozwiązania chmurowe czy serwerowe, aby utrzymać dotychczasową jakość pracy.
Czy inwestycje w infrastrukturę AI ustabilizują rynek magazynów danych?
Eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie ma tempo inwestycji w rozwój mocy produkcyjnych układów pamięci na całym świecie. Dopóki zapotrzebowanie na zaawansowane centra danych będzie rosnąć szybciej niż możliwości produkcji, przeciętny konsument musi liczyć się z utrzymującymi się wysokimi cenami oraz ograniczoną dostępnością sprzętu.
- Inwestycje w nowe fabryki pamięci DRAM i NAND CPM (m.in. w Korei Południowej i USA) mają za zadanie poprawić równowagę podaży do 2025 roku.
- Ale przewidywane wzrosty efektywności skali mogą być niewystarczające w obliczu skali globalizacji AI.
Jak radzić sobie z rosnącymi cenami dysków zewnętrznych?
Użytkownicy indywidualni i firmy mogą rozważyć następujące działania:
- Analizować dokładnie rzeczywistą potrzebę pojemności dysku przed zakupem.
- Porównywać ceny w różnych kanałach sprzedaży (online i stacjonarnie).
- Rozważyć inwestycję w rozwiązania chmurowe jako alternatywne archiwum danych.
- Monitorować promocje i wyprzedaże, często pojawiają się okazjonalne oferty na końcówki serii starszych modeli.
Podsumowanie
Globalna rewolucja technologiczna napędzana przez sztuczną inteligencję wywołała efekt domina, którego odczuwalnym skutkiem są podwyżki cen nie tylko zaawansowanych serwerów, ale też sprzętu dla użytkowników indywidualnych – dysków zewnętrznych, pamięci RAM i SSD. Dla każdego, kto planuje rozbudowę domowej lub firmowej infrastruktury IT, obecnie kluczowe jest świadome planowanie wydatków oraz elastyczne poszukiwanie alternatyw.
Innymi słowy, koszt budowania przyszłości AI już dziś znajduje odzwierciedlenie w codziennych zakupach sprzętu elektronicznego.
Zostaw komentarz